ĐẤT NƯỚC NHẠY BÉN VỚI XU HƯỚNG
THIÊN ĐƯỜNG WIFI
Vào năm 2011, khi lần đầu tiên đến Việt Nam tôi đã rất kinh ngạc vì mọi người sử dụng điện thoại thông minh rất nhiều trong khi thu nhập trung bình trong 1 năm của 1 người ở Việt Nam chi đạt được 1.500 đô la. Thêm một điều khiến tôi không tin nổi và kinh ngạc hơn chính bởi một người sinh sống ở đất nước phát triển là Hàn Quốc như tôi mà còn không có trong khi những người sống ở đất nước nghèo hơn thì lại sử dụng điện thoại thông minh.
Thêm vào đó, thành phố Hồ Chí Minh còn là thiên đường của wifi. Không chỉ ở khách sạn mà ở bất cứ nhà hàng hay tiệm cà phê ngoài đường nào cũng có wifi miễn phí. Ở Hàn Quốc rất ít nơi có wifi miễn phí còn ở Singapore hay Thái Lan thì tới năm 2013 ở các khách sạn 5 sao vẫn còn thu phí wifi 10~20 đô la/ngày. Thế mà ở Việt Nam, tại nơi mà cà phê chỉ có giá chưa tới 1.000 won (20.000 đồng) một ly lại có thể sử dụng wifi miễn phí hoàn toàn. Đó cũng không phải là những nhà hàng hay tiệm cà phê sử dụng máy lạnh mà chỉ là nơi rất cũ kỹ, sử dụng quạt máy.
Một sự kết hợp rất thiếu hài hòa của những năm 80 và năm 2011 khiến tôi khó lòng hiểu nổi. Tôi đã từng tự tin rằng mình am hiểu về Việt Nam vì đã dành ra 3 tháng nghiền ngẫm tất cả các cuốn sách về Việt Nam tại thư viện đại học quốc gia Seoul nhưng sự tự mãn của tôi đã bị vùi dập ngay lập tức tại đây.
Thực ra cho đến bây giờ tôi vẫn không ước đoán được tiêu chuẩn thu nhập của người Việt như thế nào khi thấy những người chỉ nhận lương chưa tới 300 đô la nhưng đều sử dụng điện thoại thông minh. Thế mới biết rằng nếu chỉ thống kê những con số đơn giản để nắm được sức mua của người Việt là điều không thể. Tài liệu thống kê của Trung Quốc thì những con số nhỏ luôn được phóng đại lên rất nhiều nhưng theo tài liệu thống kê của Việt Nam thì những con số này lại nhỏ hơn thực tế rất nhiều do đó khó có thể nắm được sức mua thực của họ như thế nào.
Theo nghiên cứu của công ty We Are Social – một công ty global digital research (nghiên cứu số thế giới) của Anh thì năm 2019 có tới 80% những người trên 18 tuổi tại Việt Nam sử dụng điện thoại thông minh, số liệu đó là năm 2015 thì có thể dự đoán được hiện nay con số này đã lên trên 80% và với tỉ lệ đô thị hóa là 30% thì đại bộ phận những người ở thành thị đều sử dụng điện thoại thông minh. Nếu vậy, tôi lại tự đặt ra câu hỏi rằng liệu có phải người Việt nhiều tiền nên sử dụng điện thoại thông minh hay không? Trong suốt 10 năm sinh sống tại đây tôi thấy rằng điều này cũng có cái đúng nhưng mà còn nhiều lí do khác nữa.
ĐẤT NƯỚC CƯỜNG QUỐC IT
Nếu so sánh năm 2011 ở Việt Nam và Nhật Bản thì ở Việt Nam tỉ lệ sử dụng điện thoại thông minh ngoài đường nhiều hơn ở Nhật. Do Nhật Bản khó tiếp nhận điện thoại thông minh nên thị trường này hình thành rất muộn, điều này dẫn đến việc các doanh nghiệp IT của Nhật phải chịu sự vùi dập. Ngược lại ở Việt Nam không liên quan tới tiêu chuẩn thu nhập, thị trường điện thoại thông minh vẫn tăng trưởng một cách mạnh mẽ.
Điều này cũng nhờ sự góp phần của môi trường internet Việt Nam. Không giống một đất nước xã hội chủ nghĩa, nơi mà môi trường internet vô cùng tốt, được hình thành với việc ở bất cứ đâu trên đường cũng có thể sử dụng được wifi miễn phí. Ở Đà Nẵng hay Huế cũng hình thành các khu vực wifi miễn phí trên toàn thành. Tỉ lệ sử dụng facebook ở Việt Nam rất cao. Theo We Are Social, có khoảng 55 triệu người sử dụng facebook ở Việt Nam. Thật hoàn toàn khác biệt với Trung Quốc – nơi dùng mọi biện pháp để ngăn chặn dư luận và mạng xã hội.
Ở Việt Nam, quân đội cũng tham gia vào kinh doanh thu lợi nhuận, trong đó tập đoàn viễn thông Viettel, một trong những tập đoàn được thành lập bởi quân đội đã phát triển ra thị trường nước ngoài, không chỉ ở các đất nước xung quanh Asian như Campuchia, Myanma, Lào mà cả các nước ở Châu Phi xa xôi như Mozambique, Tanzania, Nam Mỹ như Peru vân vân… Viettel đã phát triển ra thị trường 10 quốc gia trên thế giới với 175 triệu thuê bao và là tập đoàn nằm trong top 15 tập đoàn viễn thông lớn nhất thế giới. Viettel không chỉ phát triển mảng thông tin di động mà còn phát triển cả các lĩnh vực thông tin điện tử, vũ khí công nghệ cao, bảo mật mạng.
Tôi nghe nói rằng, nếu như Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều mở ra ở Hà Nội mà thành công thì Viettel có thể đã mở rộng ra thị trường Bắc Hàn. So với các doanh nghiệp quốc tế hay doanh nghiệp bị nắm bắt bởi Trung Quốc thì chúng ta có thể tin cậy hơn vào công ty viễn thông quân đội của Việt Nam.
Thêm một điều nữa để chứng minh Việt Nam là cường quốc về IT đó là Zalo – phần mềm tin nhắn quốc dân của Việt Nam. Được ra mắt vào tháng 12 năm 2012 và chỉ sau 1 năm 4 tháng Zalo đã thu thập được hơn 10 triệu người sử dụng (user) và sau thêm 1 năm nữa thì số lượng người sử dụng đã tăng lên 30 triệu người và hiện nay số người sử dụng đã lên tới khoảng 80 triệu người, con số chứng tỏ sự tuyệt đỉnh của phần mềm tin nhắn quốc dân Zalo.
Gộp cả thảy thế giới thì có rất hiếm quốc gia nào mà phần mềm tin nhắn của chính quốc gia mình chiếm vị trí số 1 trong thị phần thị trường. Với một thị trường mà các phần mềm tin nhắn điện thoại quốc tế đều tập trung lại như Việt Nam, việc phần mềm điện thoại của chính quốc gia mình đạt được vị trí số 1 trong thị phần thị trường là sự thể hiện hào khí dâng cao của Việt Nam.
Nếu nhìn từ bên ngoài thì chúng ta không thể thấy được đặc tính nhạy bén với xu thế và đồng thời là cường quốc IT của Việt Nam. Cho dù vậy, những chuyên gia được cử đến làm việc ở Việt Nam đều có một điểm đồng ý chung. Những nhân viên Việt Nam khi được cử đến đào tạo ở công ty mẹ tại Hàn Quốc thì ánh nhìn của họ nghiêm túc hơn bao giờ hết và luôn đặt rất nhiều câu hỏi liên quan đến nội dung bài học. Làm quen với cái mới và lĩnh hóa, biến cái mới thành cái của mình, đây là đặc tính mà người Việt rất giống với người Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc. Do đó nói rằng Việt Nam sắp trở nên lớn mạnh là không phải không có căn cứ.
Ở giữa cái gọi là những thói quen với cái cũ và việc chấp nhận với cái mới luôn có một thứ tồn tại mang tên khoảng cách. Tuy nhiên với người Việt Nam, những cái mà họ nghĩ là cần thiết cho bản thân thì họ có thể thu nhận rất nhanh với tốc độ 5G. Tuy rằng ngay lúc này quy mô thị trường ở Việt Nam nhỏ nhưng khi người tiêu dùng Việt cảm thấy cần thiết với sản phẩm đặc biệt nào đó thì chỉ trong thời gian ngắn quy mô thị trường của sản phẩm đó có thể tăng lên gấp 3, 4 lần.
Nếu nói rằng đơn giản chỉ vì Việt Nam có dân số đông và chưa phát triển nên có tiềm năng phát triển là không đúng. Tiềm năng của Việt Nam là ngay khi hình thành được xu hướng thì thị trường sẽ phát triển một cách bùng nổ. Việt Nam là đất nước có thừa sự sôi nổi trong chấp nhận những cái mới. Đây là chính là câu trả lời thứ 5 cho câu hỏi tại sao lại là thị trường Việt Nam.
