SỰ NHIỆT HUYẾT VỚI GIÁO DỤC
SỰ NHIỆT HUYẾT VỚI GIÁO DỤC (CỦA VIỆT NAM)
Việt Nam là đất nước coi trọng giáo dục và có nhiệt huyết giáo dục không thua kém gì Hàn Quốc hay Nhật Bản. Theo như một cuốn sách tên là “Giáo dục tư: hiện trạng và ứng dụng” mà tôi phát hiện ở khoa giáo dục vào năm 2010 thì khoảng 76,7% học sinh trung học cơ sở ở Việt Nam học thêm số liệu này so với Hàn Quốc là 77% và Nhật Bản là 75,7%. Với quan niệm cố hữu rằng Việt Nam là đất nước nghèo nàn thì con số đầu tư cho giáo dục tư này đã phá vỡ quan niệm và làm ngạc nhiên rất nhiều người. Thực tế nếu chúng ta đi qua những ngõ nhỏ ở Việt Nam có thể dễ dàng bắt gặp rất nhiều cửa hàng nho nhỏ mà ban ngày thì buôn bán nhưng ban đêm trở thành những lớp học cho tụi trẻ.
Nếu vào năm 2010, tỉ lệ giáo dục tư như vậy thì vào năm 2019 có thể dự đoán được ở các thành phố lớn ở Việt Nam tỉ lệ giáo dục tư vượt lên trên 90%. Không chỉ vậy, chúng ta cũng luôn có thể nhìn thấy những bậc phụ huynh chờ đón con lúc khuya muộn ở trước các trung tâm hay trường học. Việt Nam cũng rất coi trọng các trường cấp 3 chuyên và các trường đại học nổi tiếng, do đó sự cạnh tranh đầu vào rất quyết liệt. Do đó, giống như ở Hàn Quốc, đâu đâu cũng có thể thấy các trung tâm tiếng anh, toán học ở các thành phố lớn.
Tuy nhiên, với một quốc gia mặc dù có dân số đông, tài nguyên phong phú nhưng đa số người dân không có nhiệt huyết trong học tập thì đất nước đó khó có thể phát triển được. Nhiều đất nước ở Đông Nam Á có số thời lượng giờ học cấp 3 chỉ 4 đến 6 tiếng một ngày. Điều này khó có thể xem như là ở vấn đề dự toán quốc gia. Bởi có nhiều nước có GDP ngang ngửa hoặc hơn cả Việt Nam nhưng cũng không đầu tư nhiều cho chương trình giảng dạy học tập. Điều này cho thấy được sự quan tâm của người dân đối với giáo dục như thế nào.
Tôi nhớ lại giờ học môn xã hội mà tôi đã học ở cấp 1 vào năm 1989. Trong bài học về các nước Đông Nam Á, giáo viên của tôi đã nói rằng: “Đất nước Philippin và Indonesia có lượng dầu và gas phong phú cùng với dân số đông sẽ là nguồn động lực giúp đất nước phát triển lớn mạnh”. Thế nhưng trải qua 30 năm, hiện giờ Philippin và Indonesia vẫn là đất nước có nguồn lực lớn và có khả năng phát triển. Còn ở Việt Nam, nhiều nhân viên thường trú hay làm việc tại các công xưởng đều có chung một nhận định rằng: “khi dạy một điều gì mới cho người Việt thì họ học rất nhanh và tự phát triển thành phương pháp mới phù hợp với bản thân”.
Đặc biệt, với những giám đốc công xưởng, đại đa số đều đã từng mở xưởng tại Trung Quốc hay các quốc gia khác nên họ có thể so sánh một cách khách quan được thái độ làm việc và khả năng tiếp thu của nhân viên so với các quốc gia khác.
Ngay cả tác giả khi nhìn những nhân viên của mình làm việc, khi cho họ một bản hướng dẫn thì họ có thể hoàn thành công việc một cách xuất sắc, điều này làm tôi cảm thán không chỉ một hai lần. Với người Hàn Quốc, đó có thể là điều đương nhiên nhưng người Việt không biết thì sẽ cảm thấy rất khó chịu, tuy nhiên đó là do người Việt chưa từng được trải nghiệm những kiến thức đó chứ khi họ đã biết rồi thì có thể nhanh chóng thích ứng và làm được. Lý do SamSung mang công xưởng sản xuất điện thoại thông minh lớn nhất thế giới đến Việt Nam chính bởi khả năng học hỏi nhanh và kĩ năng tỉ mỉ của bàn tay người Việt.
Điểm chung của Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản là khu vực chịu ảnh hưởng của văn hóa Nho giáo và Hán tự, con người coi việc học là nền tảng cơ sở và sự thành đạt nghĩa là nhận được sự công nhận về mặt xã hội, coi nền tảng của xã hội là “công thành danh toại”, nghĩa là việc mang tên tuổi của mình cho nhiều người biết đến. Sự phồn vinh mang tính chất tuyệt đối về mặt kinh tế trên thế giới của ba đất nước Đông Bắc Á chính là bởi nhờ sự nhiệt huyết trong học tập đó. Tuy nhiên, điều chúng ta quen miệng gọi “ba cường quốc Đông Bắc Á Hàn –Trung – Nhật” sẽ phải đổi thành “bốn cường quốc Đông Bắc Á Hàn – Việt – Trung – Nhật”. Lý do vì về mặt địa lí thì Việt Nam nằm ở khu vực Đông Nam Á nhưng lại là quốc gia chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của nền văn hóa Nho giáo và Hán tự. Phật giáo Việt Nam khác với các quốc gia láng giềng như Campuchia, Thái Lan, Lào …theo Phật giáo tiểu thừa thì Việt Nam lại giống với Hàn Quốc, Trung Quốc theo trường phái Phật giáo đại thừa. Do đó, về mặt tình cảm, Việt Nam có nhiều điểm rất giống với Hàn Quốc.
Khi nhìn vào những người Việt đã di cư sang Châu Âu, Úc, Bắc Mỹ thì tôi có thể đoán được người Việt trong tương lai như thế nào và họ cũng rất giống người Hàn. Những người Châu Á thành công trong giới di dân, lập nên được cộng đồng của chính họ trong cuộc sống kiên trì, bền bỉ ở các quốc gia tây bán cầu là những người Hàn Quốc, Trung Quốc và Việt Nam.Trong những trường đại học nổi tiếng của Mỹ hay Châu Âu, số dân tộc thiểu số có thể theo học được ở đó có thể thấy được đa phần là những sinh viên Hàn Quốc, Trung Quốc và Việt Nam. Đặc điểm chung của cả ba quốc gia này là cha mẹ dù sống vất vả đến đâu cũng tuyệt đối không từ bỏ việc giáo dục con cái.
Tôi nhớ lại thời chiến tranh, người Hàn phải căng lều làm lớp học và hình ảnh người Việt đào hầm để tránh sự truy tìm và tấn công của lính Mỹ mà vẫn mở lớp dạy học cho trẻ em thì chúng ta có thể phán đoán được sự phát triển ra sao của Việt Nam.
Nếu nói về nhiệt huyết học tập thì chủ tịch Hồ Chí Minh chính là một giai thoại nổi tiếng. Khi Việt Nam và Mỹ đang trong giai đoạn chiến tranh ác liệt, chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng gửi rất nhiều người đi du học ở các nước Xô Viết, Séc, Ba Lan, Bắc Hàn … Khi đó những du học sinh được chọn đã nói rằng mình sẽ không đi mà muốn ở lại cùng kháng chiến vì tổ quốc. Khi đó, chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói rằng: “Không chỉ việc cầm súng mới là kháng chiến. Việc của các em là việc gây dựng lại đất nước sau chiến tranh. Từ giờ đối với các em sách chính là súng. Bằng bất cứ giá nào cũng phải học thật nhiều để giúp ích cho đất nước.”
Ở đây chúng ta có thể thấy được sự hiểu biết của người đứng đầu quốc gia đã chuẩn bị cho tương lai của tổ quốc ngay từ thời chiến là vô cùng lỗi lạc. Kiến thức lỗi lạc đó chính là nền tảng cho việc học hỏi những cái mới và áp dụng cho sự phát triển của đất nước hay đó chính là cái gọi là “giáo dục”. Sự nỗ lực học hỏi không ngừng, chấp nhận những cái mới, áp dụng cải cách được cho là yếu tố đương nhiên của một quốc gia. Điều này thật giống với Hàn Quốc. Người nối bước trên con đường phát triển quốc gia thông qua nguồn nhân lực ưu tú của Hàn Quốc chính là Việt Nam. Việc coi trọng giáo dục của Việt Nam chính là lí do đầu tiên trả lời cho câu hỏi tại sao lại là thị trường Việt Nam.
